Osmanlı Gerdek Vergisi

Osmanlı Gerdek Vergisi:Arus Resmi.. Osmanlı İmparatorluğunda gerdek gecesi için “Arus Resmi” adında vergi alındığını biliyor muydunuz? Her şeye vergi ödediğimiz şu dönemde Osmanlı’nın gerdek vergisini anlatıyoruz.

Arus Resmi

Arus Resmi, arûs, gelin demektir. yani gelin vergisi de diyebiliriz buna. Osmanlı kayıtlarında Resm-i Arûs, gerdek resmi gibi ifadelerle de tanımlanmıştır. Şimdi diyeceksiniz ki: “dikkat çeksin diye buna gerdek vergisi diyorsun. Bu aslında bildiğin düğün vergisi!” 

Hayır. Osmanlılarda zaten nikah vergisi bulunmaktaydı. Nikahı kıyan ve resmî belgeye işleyen kadılar, o an vergiyi de tahsil ederlerdi. Arûs resmi ise tamamen feodal mantıkla alınan bir vergidir. Çünkü bu vergiyi alan devletin kendisi değil, tımar sahibi olan kişiydi. Özetle bu kişi, “bu topraklar benim hakkım. o sebeple bu topraklarda gerdeğe girecek kişi bana gerdek hakkı vermelidir!” demekteydi. 

Bu vergi Osmanlı’nın ilk dönemlerinde yoktur. Osmanlı bunu fethettiği Avrupa topraklarından öğrenip uygulamıştır. Orta çağ feodal Avrupası’nda “ilk gece hakkı” denen “formariagge” adlı verginin Osmanlı’daki hâlidir arûs resmi.

osmanlı gerdek vergisi

verginin miktarı da kanunnâmelerde şu şekilde belirtilmiştir:

müslüman bakire kız için: 60 akçe
dul kadın için: 30 akçe
gayr-i müslim bakire kız için: 45 akçe
gayr-i müslim dul kadın için: 20 akçe

Bu vergiler sancaktan sancağa ufak farklılıklar göstermekle birlikte başka faktörlerde de vergi miktarı artmış yahut azalmıştır. Meselâ; hâtunun babası zengin ise 100 akçeye kadar çıkan bu vergi, kızın ailesi çok yoksul ise göstermelik bir iki akçeye kadar düşmekteydi. Fatih Kanunnâmesi’nden şöyle bir alıntı: “… ve gerdek değerü âlâsı altmış, evsât’ül – hâl olursa kırk yâhut otuz, fakir olsa yiğirmi yâhut on akçe alına… ” (evsât’ül hâl, orta halli demektir.)

Tabii yukarıda devletin aldığı vergi değildir dedim ama eğer evlenecek hâtunun babası sipahi yahut beylerbeyi vs. ise bu vergi doğrudan devlet hazinesine aktarılmıştır. 3 kasım 1839’da ilan edilen gülhane hatt-ı hümâyunu, nâm-ı diğer tanzimat fermanı ile birlikte bu vergi kaldırılmış, kadıların nikâh için aldıkları vergi “izinnâme harcı” ismiyle varlığına devam etmiştir. Osmanlı gerdek vergisi arus resmi bu şekilde alınırdı, peki siz gerdek vergisi verir miydiniz? Yorum yapmayı unutmayın.

#pinekşi : ender gelişen osasuna atakları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

fourteen + six =

%d blogcu bunu beğendi: