Amfetamin nedir? Amfetamin 80’li yıllarda neden yasaklandı? 2. Dünya Savaşında, Adolf Hitler tarafından kullanıldı mı?

Amfetamin’in ülkemizde kullanımı yasak ancak bu sentetik uyarıcı madde, şu anda kullanılan birçok ilacın da yapı taşını oluşturuyor.

Noradrenalin, serotonin ve dopamin’in sitoplazmik uptake’ini inhibe ederek, indirekt sempatomimetik etki gösterir. Zayıf monoaminoksidaz (mao) inhibitörü etkinliği vardır. Eksitasyon ve öfori yapar.

Kişi yorgunluğunu duyumsayamaz. konsantre olabilme yeteneğini ve dikkati artırır. Santral sinir sistemine stimülan etkilerine hızla tolerans geliştiğinden kullanıldıktan saatler sonra uyarıcı etkileri yerini depresyon ve anksiyeteye bırakır. İştahı azaltır, bu etkisine 1-2 hafta içinde tolerans gelişir. Solunumu uyarır. Adrenerjik reseptörleri uyararak kan basıncını yükseltici etkisi vardır. Bağımlılık yapar. Parkinson, petit-mal epilepsi, çocuklarda dikkat yetersizliği sendromunda ve narkolepside kullanılır. 

Bazı amfetamin türevleri için:

  • dekstroamfetamin
  • fenfluramin
  • metamfetamin
  • deksfenfluramin
  • metilfenidat
  • metilendioksimetamfetamin
  • fenetilin

Amfetamin, birçok ilacın temel taşıdır ve bu ilaçlar gerek uyarıcı, gerek iştah kesici olarak kullanılır. Ama bazen alışılmış kullanımdan başka amaçlarla da alınabilir.

Uyku kaçıran ve yorgunluk duygusunu gideren bu ilaçlar, günümüzde bir çok ülkede yasaklanmışlardır. bir duygu değişikliğine, kalp atışı hızlamasına, terlemeye, baş ağrısına, çabuk sinirlenmeye neden olur. Ama bu arada yorgunluğu maskeler, uykuyu geciktirirler. Genel kural olarak bedensel bağımlığa yol açmasalar da, alışkanlık uyandırır ve dozları düzenli olarak arttırmaya götürürler. Ruhsal bağımlılıksa önemlidir.

Bazen sporcular tarafından kullanıldıklarında, amfetamin, yorgunluk etkilerini ortadan kaldırdığı için sporcuyu ölüme dahi götürebilir.

Amfetamin 2. dünya savaşında kullanıldı

amfetamin

Amfetamin, 2. dünya savaşı sırasında askerlere yoğun olarak dağıtılmıştır. Böylece askerlerin nerdeyse hiç uyumadan, hep kendilerini enerjik ve güçlü hissetmeleri amaçlanmıştır. Savaşa katkısını bilemem ama bu kadar büyük bir kitle üzerine uygulanması ilacın bütün yan etkilerini görmede önemli katkı sağlamıştır. Görülmüştür ki uzun süre amfetamin alanlar şizofreni olmaktadır.

Bira için kullanılan “tadı sidik gibi” deyimi gerçek oldu! Bu sıcaklarda idrardan bira içmez miyiz?

Yapılan araştırmalar sonucunda hitler’in de amfetamin kullandığı tespit edilmiştir. evinde çalışan hizmetçiler iğne olduktan üç dört dakika sonra yapısının tamamen değiştiğini bitkin ve çekingen olan görünümünün değiştiğini onun yerine çok coşkun ve atılgan olduğunu söylemişlerdir. Burdan hareket eden adli tıp dedektifleri ele geçirdikleri otuz sayfalık hitler’e ait reçetelerde amfetamin kullanıldığını kanıtlamışlardır. Rusya ile savaş sırasında dozu iki katına çıkarıp kontrolünü kaybettiği krize girdiği gözlemlenmiştir.

Türkiye’de kullanımı

70’li yıllarda üniversite öğrencilerinin sınav öncesi alarak sabahlara kadar ders calışmalarını sağlayan, çalışırken okuduğunuz herseyi anında öğrendiğiniz hissi veren ama etkisinin ne zaman gececeğini bilemediğiniz için tam sınav baslarken veya sınavın ortasında bir anda üzerinizden 8-10 tane tır gecmiş hissi ile bitiren ve hiç bir bok yapamadığınız hatta sınav kağıdına isminizi bile yazamaz hale getiren bir kimyasal amfetamin. 

1980’li yılların başlarına değin ülkemizde yasal olarak eczanelerde satılan ve aspirin alır gibi alabildiğiniz bir ürün idi. Daha sonra yasaklandı. Şu anda ilaç olarak bile yurda sokulması ve kullanılması suçtur. Ayrıca bazı türevleri çok ciddi istah kesici özelliğe sahip olduğu için diyet amacı ile kullanılmış ve sonunda anoreksik ölümlere yol açtığı ve psikolojik ve fiziksel bağımlılık yaptığı için yasaklanmıştır. 

Allahtan o yıllarda günümüzde olduğu gibi toplumumuzda bir diyet manyaklığı yoktu ve çok sınırlı zararlar verebilmişti. Eğer 90’lı 2000’li yıllarda kullanımda olsa idi ve eskisi gibi eczaneden aspirin alabilir gibi alınsa idi neler olabileceğini hayal bile edemiyorum.

KAYNAK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

two × 3 =

%d blogcu bunu beğendi: